Đồng USD đ&#227; trở th&#224;nh đồng tiền chung của thế giới  như thế n&#224;o?

Trước Thế chiến II, USD chưa giữ vai tr&#242; trung t&#226;m. Khi đ&#243;, Bảng Anh (GBP) mới l&#224; đồng tiền thống trị thương mại v&#224; t&#224;i ch&#237;nh to&#224;n cầu nhờ sức mạnh của Đế quốc Anh, London l&#224; trung t&#226;m t&#224;i ch&#237;nh lớn nhất thế giới v&#224; hệ thống bản vị v&#224;ng xoay quanh GBP. USD l&#250;c n&#224;y chỉ l&#224; đồng tiền quốc gia của Mỹ.

Bước ngoặt xảy ra v&#224;o th&#225;ng 7/1944, tại Hội nghị Bretton Woods với sự tham gia của 44 quốc gia. Tại đ&#226;y, Mỹ thiết lập một trật tự tiền tệ mới: USD được neo trực tiếp với v&#224;ng, theo tỷ lệ 1 ounce v&#224;ng = 35 USD. C&#225;c đồng tiền kh&#225;c kh&#244;ng gắn với v&#224;ng m&#224; neo tỷ gi&#225; v&#224;o USD. Khi đ&#243;, Mỹ nắm khoảng 70% dự trữ v&#224;ng to&#224;n cầu, nền kinh tế mạnh nhất thế giới trong bối cảnh ch&#226;u &#194;u v&#224; Nhật Bản bị chiến tranh t&#224;n ph&#225;, n&#234;n USD nhanh ch&#243;ng trở th&#224;nh trung t&#226;m của hệ thống tiền tệ quốc tế.

Từ năm 1945 đến 1971, USD đ&#243;ng vai tr&#242; đồng tiền chung to&#224;n cầu th&#244;ng qua cơ chế bản vị v&#224;ng gi&#225;n tiếp. Tuy nhi&#234;n, đến năm 1971, Tổng thống Nixon tuy&#234;n bố chấm dứt việc đổi USD ra v&#224;ng, hệ thống Bretton Woods ch&#237;nh thức sụp đổ. D&#249; vậy, USD kh&#244;ng mất vị thế, m&#224; ngược lại c&#242;n được củng cố mạnh hơn.

Nguy&#234;n nh&#226;n l&#224; v&#236; Mỹ đ&#227; t&#225;i thiết lại vai tr&#242; của USD dựa tr&#234;n sức mạnh kinh tế - t&#224;i ch&#237;nh - qu&#226;n sự v&#224; niềm tin to&#224;n cầu. Dầu mỏ v&#224; nhiều h&#224;ng h&#243;a chiến lược được giao dịch bằng USD, khiến c&#225;c quốc gia buộc phải nắm giữ USD để tham gia thương mại. Thị trường t&#224;i ch&#237;nh Mỹ trở th&#224;nh lớn nhất thế giới, trong khi kh&#244;ng c&#243; đồng tiền n&#224;o đủ điều kiện thay thế ho&#224;n chỉnh: euro ph&#226;n mảnh, nh&#226;n d&#226;n tệ chưa tự do h&#243;a ho&#224;n to&#224;n, c&#242;n v&#224;ng th&#236; k&#233;m linh hoạt cho thanh to&#225;n.

Từ đ&#243; đến nay, USD chuyển từ bản vị v&#224;ng sang bản vị niềm tin v&#224; quyền lực Mỹ, nhưng vẫn giữ vai tr&#242; đồng tiền chung của thế giới. Hiện nay, khoảng 60% dự trữ ngoại hối to&#224;n cầu vẫn được nắm giữ bằng USD, v&#224; hầu hết thương mại, t&#224;i ch&#237;nh quốc tế đều xoay quanh đồng tiền n&#224;y.

Ch&#237;nh v&#236; USD l&#224; đồng tiền trung t&#226;m n&#234;n mọi biến động ch&#237;nh s&#225;ch của Mỹ v&#224; Fed đều lan tỏa ra to&#224;n cầu, ảnh hưởng trực tiếp tới v&#224;ng, h&#224;ng h&#243;a, chứng kho&#225;n v&#224; c&#225;c chu kỳ kinh tế lớn.

- Việt Đức Invest -

Đồng USD đã trở thành đồng tiền chung của thế giới  như thế nào?

Trước Thế chiến II, USD chưa giữ vai trò trung tâm. Khi đó, Bảng Anh (GBP) mới là đồng tiền thống trị thương mại và tài chính toàn cầu nhờ sức mạnh của Đế quốc Anh, London là trung tâm tài chính lớn nhất thế giới và hệ thống bản vị vàng xoay quanh GBP. USD lúc này chỉ là đồng tiền quốc gia của Mỹ.

Bước ngoặt xảy ra vào tháng 7/1944, tại Hội nghị Bretton Woods với sự tham gia của 44 quốc gia. Tại đây, Mỹ thiết lập một trật tự tiền tệ mới: USD được neo trực tiếp với vàng, theo tỷ lệ 1 ounce vàng = 35 USD. Các đồng tiền khác không gắn với vàng mà neo tỷ giá vào USD. Khi đó, Mỹ nắm khoảng 70% dự trữ vàng toàn cầu, nền kinh tế mạnh nhất thế giới trong bối cảnh châu Âu và Nhật Bản bị chiến tranh tàn phá, nên USD nhanh chóng trở thành trung tâm của hệ thống tiền tệ quốc tế.

Từ năm 1945 đến 1971, USD đóng vai trò đồng tiền chung toàn cầu thông qua cơ chế bản vị vàng gián tiếp. Tuy nhiên, đến năm 1971, Tổng thống Nixon tuyên bố chấm dứt việc đổi USD ra vàng, hệ thống Bretton Woods chính thức sụp đổ. Dù vậy, USD không mất vị thế, mà ngược lại còn được củng cố mạnh hơn.

Nguyên nhân là vì Mỹ đã tái thiết lại vai trò của USD dựa trên sức mạnh kinh tế - tài chính - quân sự và niềm tin toàn cầu. Dầu mỏ và nhiều hàng hóa chiến lược được giao dịch bằng USD, khiến các quốc gia buộc phải nắm giữ USD để tham gia thương mại. Thị trường tài chính Mỹ trở thành lớn nhất thế giới, trong khi không có đồng tiền nào đủ điều kiện thay thế hoàn chỉnh: euro phân mảnh, nhân dân tệ chưa tự do hóa hoàn toàn, còn vàng thì kém linh hoạt cho thanh toán.

Từ đó đến nay, USD chuyển từ bản vị vàng sang bản vị niềm tin và quyền lực Mỹ, nhưng vẫn giữ vai trò đồng tiền chung của thế giới. Hiện nay, khoảng 60% dự trữ ngoại hối toàn cầu vẫn được nắm giữ bằng USD, và hầu hết thương mại, tài chính quốc tế đều xoay quanh đồng tiền này.

Chính vì USD là đồng tiền trung tâm nên mọi biến động chính sách của Mỹ và Fed đều lan tỏa ra toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp tới vàng, hàng hóa, chứng khoán và các chu kỳ kinh tế lớn.

- Việt Đức Invest -