Việt Nam muốn chuyển đổi m&#244; h&#236;nh tăng trưởng từ phụ thuộc nhiều v&#224;o bất động sản sang sản xuất v&#224; c&#244;ng nghệ th&#236; về bản chất l&#224; đ&#250;ng hướng. Việc giảm vai tr&#242; bất động sản v&#224; chuyển sang sản xuất - c&#244;ng nghệ l&#224; xu thế tất yếu nếu Việt Nam muốn vượt bẫy thu nhập trung b&#236;nh, nhưng để l&#224;m được cần đồng thời đầu tư hạ tầng, năng lượng, FDI chất lượng, nh&#226;n lực v&#224; thể chế, với tầm nh&#236;n d&#224;i hạn 10–20 năm chứ kh&#244;ng thể n&#243;ng vội.

Trước hết, hạ tầng l&#224; điều kiện nền tảng bắt buộc, bao gồm giao th&#244;ng, logistics, khu c&#244;ng nghiệp, khu c&#244;ng nghệ cao v&#224; hạ tầng số. Nếu hạ tầng kh&#244;ng đủ tốt th&#236; c&#225;c dự &#225;n sản xuất c&#244;ng nghệ cao v&#224; d&#242;ng vốn FDI chất lượng sẽ kh&#244;ng thể v&#224;o hoặc kh&#244;ng ở lại l&#226;u. 

Thứ hai l&#224; năng lượng, bởi sản xuất c&#244;ng nghệ ti&#234;u thụ điện cực lớn, đ&#242;i hỏi nguồn điện ổn định, gi&#225; cạnh tranh v&#224; ng&#224;y c&#224;ng phải đ&#225;p ứng ti&#234;u chuẩn điện xanh. Đ&#226;y hiện l&#224; một trong những điểm nghẽn lớn nhất, nếu kh&#244;ng giải quyết được th&#236; mọi chiến lược c&#244;ng nghiệp h&#243;a đều bị chậm lại. 

Thứ ba l&#224; thu h&#250;t FDI c&#243; chọn lọc, Việt Nam buộc phải mượn c&#244;ng nghệ v&#224; chuỗi cung ứng từ b&#234;n ngo&#224;i trong giai đoạn đầu, nhưng trọng t&#226;m kh&#244;ng c&#242;n l&#224; gia c&#244;ng gi&#225; rẻ m&#224; l&#224; FDI c&#243; R&amp;D, c&#243; khả năng chuyển giao c&#244;ng nghệ v&#224; tạo hệ sinh th&#225;i c&#244;ng nghiệp nội địa. 

Thứ tư l&#224; nh&#226;n lực v&#224; khoa học c&#244;ng nghệ, bởi c&#244;ng nghệ chỉ ph&#225;t huy khi c&#243; con người đủ tr&#236;nh độ để tiếp nhận, vận h&#224;nh v&#224; cải tiến. Nếu kh&#244;ng đầu tư mạnh cho đ&#224;o tạo kỹ sư, c&#244;ng nh&#226;n kỹ thuật cao v&#224; li&#234;n kết giữa doanh nghiệp - trường - viện th&#236; sẽ rơi v&#224;o v&#242;ng luẩn quẩn lắp r&#225;p. 

Cuối c&#249;ng l&#224; thể chế v&#224; ch&#237;nh s&#225;ch ổn định d&#224;i hạn, v&#236; c&#225;c ng&#224;nh c&#244;ng nghệ rất nhạy cảm với rủi ro ch&#237;nh s&#225;ch. Thủ tục chậm, thiếu nhất qu&#225;n hay thay đổi đột ngột đều khiến nh&#224; đầu tư do dự.

Việt Nam muốn chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ phụ thuộc nhiều vào bất động sản sang sản xuất và công nghệ thì về bản chất là đúng hướng. Việc giảm vai trò bất động sản và chuyển sang sản xuất - công nghệ là xu thế tất yếu nếu Việt Nam muốn vượt bẫy thu nhập trung bình, nhưng để làm được cần đồng thời đầu tư hạ tầng, năng lượng, FDI chất lượng, nhân lực và thể chế, với tầm nhìn dài hạn 10–20 năm chứ không thể nóng vội.

Trước hết, hạ tầng là điều kiện nền tảng bắt buộc, bao gồm giao thông, logistics, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và hạ tầng số. Nếu hạ tầng không đủ tốt thì các dự án sản xuất công nghệ cao và dòng vốn FDI chất lượng sẽ không thể vào hoặc không ở lại lâu. 

Thứ hai là năng lượng, bởi sản xuất công nghệ tiêu thụ điện cực lớn, đòi hỏi nguồn điện ổn định, giá cạnh tranh và ngày càng phải đáp ứng tiêu chuẩn điện xanh. Đây hiện là một trong những điểm nghẽn lớn nhất, nếu không giải quyết được thì mọi chiến lược công nghiệp hóa đều bị chậm lại. 

Thứ ba là thu hút FDI có chọn lọc, Việt Nam buộc phải mượn công nghệ và chuỗi cung ứng từ bên ngoài trong giai đoạn đầu, nhưng trọng tâm không còn là gia công giá rẻ mà là FDI có R&D, có khả năng chuyển giao công nghệ và tạo hệ sinh thái công nghiệp nội địa. 

Thứ tư là nhân lực và khoa học công nghệ, bởi công nghệ chỉ phát huy khi có con người đủ trình độ để tiếp nhận, vận hành và cải tiến. Nếu không đầu tư mạnh cho đào tạo kỹ sư, công nhân kỹ thuật cao và liên kết giữa doanh nghiệp - trường - viện thì sẽ rơi vào vòng luẩn quẩn lắp ráp. 

Cuối cùng là thể chế và chính sách ổn định dài hạn, vì các ngành công nghệ rất nhạy cảm với rủi ro chính sách. Thủ tục chậm, thiếu nhất quán hay thay đổi đột ngột đều khiến nhà đầu tư do dự.